Lexicon and word definitions
| Lemma | Gloss |
|---|---|
| '• | ‘ |
| 'axi• | short |
| 'yax• | chest |
| -ax• | negative particle |
| -igu• | x10 |
| a• | a |
| aku• | swim |
| alid• | friend |
| arbi• | ground, earth |
| ax• | not |
| ax• | no |
| axi'a• | name |
| ayt• | me, I |
| b• | b |
| badar• | Leader, chief |
| balu• | animal |
| bawa• | narrow |
| beehni• | yes |
| bibiti• | liver |
| bida• | drink, take in, sip |
| bidu'i• | feather |
| bih• | dirty |
| bihni• | sand |
| bimi• | he |
| biwi• | big |
| biwihsarh• | city |
| biwikigwa• | thumb |
| bixu• | vomit |
| bu• | suck |
| bukusi• | eight |
| bukusiigu• | eighty |
| buliruli• | belly |
| buxi• | long |
| bxaχ• | trade |
| bxaχsarh• | trading post |
| c• | ch |
| cikiciki• | louse |
| cudi• | few |
| cxit• | king |
| d• | d |
| dahua• | fire, volcano |
| dalah• | mouth |
| dawa• | where |
| digu• | ten |
| digu su lutu• | fourteen |
| digu su luxi• | twelve |
| digu su muxu• | eleven |
| digu su tisuti• | fifteen |
| digu su wura• | thirteen |
| dixi• | salt |
| du• | at |
| dugirraxi• | worm |
| dulixa• | mouse |
| dumuwixi• | flow |
| dusu• | red |
| duwaax• | sing |
| eessi• | Correct |
| g• | g |
| gasi• | fall |
| gdaχ• | bed |
| gh• | gh |
| ghihsarh• | town |
| ghiqau• | union |
| ghiqaut• | confederacy |
| ghiri• | rub |
| gho• | or |
| ghudu• | wipe |
| gili• | if |
| gimigh• | enemy |
| gnax• | local stone carvings that repesent a town, city or area |
| gnixxus• | smooth |
| guyuqa• | old |
| gwah• | stick |
| gwaht• | sticks |
| h• | ħ |
| haki• | pull |
| has• | brain |
| haxi• | push |
| hilahn• | split |
| hiruwidi• | laugh |
| hitida• | root |
| hul• | see, watch |
| hulita• | eye |
| huχamu• | scratch |
| hwuuu• | wind |
| i• | i |
| ihn• | you (singular) |
| ihnil• | dry |
| itah• | straight |
| k• | k |
| kabawudu• | throw |
| kahni• | green |
| kaliχa• | we |
| katahu• | warm |
| katm• | freeze |
| kdubmaxi• | kidney |
| kha• | father |
| khab• | but |
| khalil• | son |
| khaχt• | lungs |
| khi• | it |
| ki• | sun |
| kigu• | cook |
| kihi'ahn• | neck |
| kihnxi• | sew |
| kik• | grain |
| kitrahnawahn• | dickhead |
| kr'ar• | obsidian |
| ktid• | person |
| ktidaxat• | human |
| ktuχ• | money; currency |
| ku• | inside |
| ku• | in |
| kukati• | dust |
| kuki• | left |
| kukihi'ahn• | throat |
| kumuhn• | path |
| kumuhu• | mud |
| kur• | cloth |
| kxub• | rope |
| l• | l |
| lah• | eat |
| lal• | valley |
| latu• | moon |
| lilitikma• | pussy |
| lilwi• | small |
| lilwiktid• | child |
| liri• | cloud |
| lixa• | they |
| lixxu• | other |
| ludu• | sea |
| luli• | white |
| lutigu• | forty |
| lutu• | four |
| luxi• | two |
| luxiigu• | twenty |
| luxu• | heart |
| lxat• | bug/insect |
| m• | m |
| maɓ̥ot• | sacred |
| mduxnis• | full |
| mha• | mother |
| mhalil• | daughter |
| mhix• | farm |
| mighi• | stone |
| mimi• | she |
| miwa• | wide |
| miwikisa• | live |
| miwikisaax• | die |
| mtik• | woman |
| mtikcxit• | queen |
| mtikmaɓ̥ot• | vagina |
| mtikmwurubum• | Wife |
| mtixadiwa• | princess; female heir |
| mu• | lake |
| muha• | ear |
| muhn• | many |
| musa• | water, river |
| muuh• | cow |
| muxu• | one |
| muxukoma• | uniform |
| mwuru-lilwi• | like |
| mwurubum• | love |
| mxir• | face |
| mɓ̥ol• | kill |
| mχey• | poo, (faeces) |
| n• | n |
| na• | with |
| naxuhu• | seed |
| nbuxkay• | rotten |
| nigu• | black |
| niwadu• | count |
| nkisitmaɓ̥ot• | penis |
| nlok• | land, territory |
| nughiχili• | smell |
| nuhn• | say |
| nuhnktid• | language |
| nusamaxi• | wash |
| nwiw• | sharp |
| nxit• | man |
| nxitmwurubum• | Husband |
| nxug• | attack |
| nxugiissi• | invade |
| nχaw• | wet |
| qa• | qu |
| qatel• | funny |
| qaugi• | cut |
| qauxu• | hot |
| qbdhi• | pee (urine) |
| qdi• | mountain |
| r• | r |
| ragiwuxiya• | fight |
| rawahn• | head |
| raxika• | play |
| rimaxu• | horn |
| riti• | good |
| role• | stomach |
| ru• | tooth |
| ruda• | ash |
| rukayu• | dig |
| rurakaxi• | sleep |
| ruxkiχi• | nose |
| ruyiwi• | smell |
| s• | s |
| sa• | fog |
| sadiwa• | prince; male heir |
| salumi• | float |
| sarh• | camp; settlement |
| sasima• | bark |
| sdiχ• | nine |
| sdiχigu• | nineteen |
| sigalida• | stand |
| sika• | smoke |
| sikigudu• | thick |
| skixmuh• | day |
| sligh• | round |
| su• | and |
| sumakibumu• | hear |
| sumi• | all |
| sutuhn• | horse |
| suxiki• | turn |
| suxχahn• | hidden, unknown |
| swiχ• | road |
| syigh• | heavy |
| t• | t |
| tahnihni• | hold |
| tawuxuxu• | lie |
| thbkbahn• | work |
| tihnaku• | blood |
| tiku• | yellow |
| tisa• | hello; greetings |
| tisuti• | five |
| tisutiigu• | fifty |
| tlir• | night |
| ttih• | dull |
| tu• | come |
| tuhnmi | of |
| tuk• | only |
| u• | u |
| w• | w |
| waga• | bone |
| wagahnkisitmaɓ̥ot• | boner (erect penis) |
| wagamaɓ̥ot• | pelvis |
| waxaχahnkuku• | snake |
| wi• | give |
| wisihnimi• | tongue |
| wisihnimi-asuxiki• | tongue twister |
| wiχi• | far |
| wuhn• | knee |
| wura• | three |
| wurigu• | thirty |
| wuxu• | grass |
| x• | sh |
| x• | x |
| x• | j |
| x-maraburu• | hate |
| xah• | bite |
| xaka• | foot |
| xakagwaht• | toes |
| xakahnmi• | leg |
| xalula• | seven |
| xaluligu• | seventy |
| xawa• | when |
| xaxa• | hunt |
| xayuhn• | fish |
| xi• | that |
| xiggi• | breast |
| xiki• | hand |
| xiki• | right |
| xikiguru• | thin |
| xikigwaht• | fingers |
| xikihnmi• | arm |
| xiku• | how |
| xilusi• | cold |
| ximi• | stab |
| xira• | what |
| xiraxa• | back |
| xiraxamaɓ̥ot• | buttocks |
| xiraxaskixmuh• | yesterday |
| xiraxawaga• | spine |
| xiraxnusi• | who |
| xirχ• | spear |
| xisu• | tie |
| xitidurutiyi• | hit |
| xituwi• | fear |
| xiwawa• | near |
| xixa• | leaf |
| xixi• | six |
| xixi• | blow |
| xixi• | because |
| xixiigu• | sixty |
| xixuru• | spit |
| xmi• | burn |
| xsuk• | olive |
| xubu• | flower |
| xububuma• | cry |
| xuga• | bird |
| xuhidu• | tail |
| xuhn• | year |
| xuhnawalu• | sit |
| xuhndu• | dog |
| xumuqa• | new |
| xusi• | swell |
| xuxihni• | star |
| xuxuxuxutiyughi• | fly |
| y• | y |
| y'ot• | metal |
| yabu• | here |
| yagu• | there |
| yaxuti• | skin |
| yi• | egg |
| yi'axi• | know |
| yihi• | forest |
| yilxmaxu• | military; army |
| yiri• | squeeze |
| yixaxwi• | think |
| yiyi• | breathe |
| ytuki• | hour |
| yubu• | tree |
| yuhnxi• | rain |
| yukimi• | hair |
| yuqa• | walk |
| yuχalu• | snow |
| yuχatur• | ice |
| yuχibuxu• | nail |
| χ• | q |
| χi• | this |
| χidili• | sky |
| χiskixmuh• | today |
| χiti• | bad |
| χuagaxe• | Danger; dangerous |